Pratik Bilgiler
  • 2018 SGK İdari Para Cezaları
  • 2019 SGK İdari Para Cezaları
  • 4857 Sayılı İş Kanunu İdari Para Cezaları
  • Amortisman Sınırı
  • Arızi Kazançlara İlişkin İstisna
  • Asgari Geçim İndirimi
  • Asgari Ücret Maliyeti
  • Asgari Ücret Tutarları
  • Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri
  • Bilanço Esasında Defter Tutma
  • Damga Vergisine Tabi Kağıtlar
  • Dava Açma Süreleri
  • Değer Artış Kazançları İstisnası
  • Dernek Kanunda Uygulanan Cezalar
  • Emlak Vergisi Değeri Yıllık Artış
  • Emlak Vergisi Oranları
  • Emzirme ve Cenaze Ödeneği
  • Engelli İndirimi Tutarları
  • Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma
  • Fatura Kullanma Mecburiyeti
  • Gecikme Zammı Oranları
  • Geçici Vergi Oranları
  • Gelir Vergisi Tarifesi
  • Genel Bildirim ve Süreler
  • İhbar Önel Süreleri
  • İşsizlik Sigortası Primleri
  • Kapıcı Özet Maaş Hesabı
  • Kıdem Tazminatı Tavanı
  • Kira Stopaj Oranı
  • Mesken Kira Gelirlerinde İstisna Tutarı
  • Motorlu Taşıtlar Vergisi Tarifeleri
  • Ödeme Emrine İtiraz
  • Özel Sağlık ve Emeklilik Katkı Payı
  • Reeskont ve Avans Uygulanan Faizi Oranları
  • SGK Eksik Gün Nedenleri
  • SGK İstisna Yemek, Çocuk, Aile Yardımı
  • SGK İşten Çıkış Kodları
  • SGK Primine Tabi Olan ve Olmayan Kazançlar
  • SGK Taban ve Tavan Ücretleri
  • Tahakkuktan Vazgeçme Sınırı
  • Tecil Faiz Oranları
  • Ücretlerde Damga Vergisi
  • Veraset ve İntikal Vergisi Oranları
  • Vergiden Müstesna Yemek Bedeli
  • VUK da Kanuni ve İdari Süreler
  • VUK Uygulanan Had ve Miktarlar
  • Yazar Kasa Fiş Kesme Sınırı
  • Yeniden Değerleme Oranları
  • Yıllar İtibariyle Asgari Ücretler
  • Yıllık Ücretli İzin Süreleri
  • Yurt Dışına Çıkış Yasağı
  • Yurt İçi Gündelikler
  • Yurtdışı Gündelikler

  • BÜLTENİMİZE ABONE OLUN


    Aydınlatma Metnini okudum, e-posta adresimin bülten aboneliği kapsamında 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca işlenmesini ve e-posta almayı kabul ediyorum.

    İKALE SÖZLEŞMESİNE İSTİNADEN İŞÇİLERE YAPILAN ÖDEMELERİN PRİME TABİ TUTULMASI GEREKİYOR MU?

    İKALE SÖZLEŞMESİNE İSTİNADEN İŞÇİLERE YAPILAN ÖDEMELERİN PRİME TABİ TUTULMASI GEREKİYOR MU?

    Sözlük anlamında ikale; bozma, yürürlükten kaldırma, feshetme; iki kişinin, aralarında gerçekleştirdikleri bir akdi/anlaşmayı bozmaları olarak tanımlanabilir. Çalışma hayatında bunu işçi ve işverenin iş sözleşmesini karşılıklı anlaşmayla feshi olarak açıklayabiliriz.

    İşçi, çalışma hayatında işverene göre daha çok haklara sahip olmasına rağmen, iş mahkemelerindeki davaların çok uzun sürmesi nedeniyle genellikle dava sürecini göze almamakta, bunun yerine kendisi açısından daha çok fayda gördüğü ikale sözleşmesi yoluyla işten ayrılmayı tercih etmektedir.

    Öte yandan, taraflar iş sözleşmesini, makul şartlarla ve işçiye yasal tazminatlarına ilaveten ek bir menfaatin sağlanması kaydıyla karşılıklı olarak sona erdirdiğinde, işçi, bu fesih sonucunda kıdem ve ihbar tazminatlarından, işsizlik ödeneğinden ve işe iade davası açma hakkından yararlanamamaktadır.

    Genel olarak, ikale sözleşmesiyle ödenmesi kararlaştırılan tutarın içinde ağırlıklı olarak kıdem ve ihbar tazminatlarının makul ölçüde arttırılmış miktarı olduğu kuşkusuzdur. Bu miktarın sigorta primlerine tabi olup olamayacağı konusuna gelince;

    5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 inci maddesi incelendiğinde, Kanunun 4/a  maddesi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları belirlenirken,.

    1) Hak edilen ücretlerin,

    2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,

    3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin,

    Brüt toplamının dikkate alınacağı hükme bağlanmış, buna karşılık, ayni yardımlar, ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmayacağı öngörülmüştür.

    Görüldüğü gibi, ikale sözleşmesi kapsamında işçiye ödenmesi kararlaştırılan ödemelerin niteliği incelendiğinde, yapılan ödemenin, işçinin çalıştığı dönemde hak ettiği yasal bir ödeme olmayıp, karşılıklı rızaya dayalı olarak iş sözleşmesinin sonlandırılması karşılığında yapılan bir ödeme olduğu anlaşılacaktır. Esasen, 5510 sayılı Yasada ikale sözleşmesi kapsamında yapılan ödemenin prime tabi tutulacağına yönelik bir hükme yer verilmediği gibi, yukarıda belirtildiği üzere, benzer nitelikteki kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, ihbar ve kasa tazminatlarının da prime tabi tutulmayacağı öngörülmüş bulunmaktadır.

    Bu makalemizde eski bir uygulamadan bahsetmemin de yararlı olacağı kanaatindeyim. Hatırlanacağı gibi, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden önce yürürlükte bulunan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 nci maddesinde hangi ödemelerin prime tabi tutulacağına, hangilerinin primden istisna edileceğine yer verilmiş idi.

    Yine 77. maddenin uygulandığı dönemde, devredilen SSK Genel Müdürlüğünce, Hukuk Müşavirliğinin uygun görüşü de alındıktan sonra maddede ismen yer almayan izin ve bayram harçlıkları, öğrenim ve konut yardımları, seyyar görev tazminatları gibi yaklaşık 25-30 kalem ödemenin prime tabi tutulmaması gerektiği yönünde işverenlere yıllarca bilgi verildiği bilinmektedir.

    Ancak, idarece sonradan uygulama değiştirilerek, mülga 77 nci maddede prime tabi tutulmayacağı belirtilen ödemelerin dışında sigortalılara yapılacak ödemelerin prime tabi olması gerektiğine karar verilmiş ve bu hususta hazırlanan 7 No’lu Tebliğ Temmuz/1994 ayında  Resmi Gazete’de yayımlanarak işverenlere gerekli duyuru yapılmıştır.

    Buna rağmen, yani yukarıda belirtilen, kıdem ve ihbar tazminatlarının, kasa tazminatlarının ve seyyar görev tazminatlarının prime tabi tutulmayacağı hususunda kanunda bir hüküm bulunmadığı halde bu tazminatlar, ödemenin niteliğinden hareketle sigorta primleri hesabına esas kazançlara dahil edilmemiş idi.

    Diğer bir husus ta, ikale sözleşmesi kapsamında yapılan ödemelerin içine, geçmişe yönelik ücretlerin eklenmemesinde yarar görülmektedir. Zira, bilindiği gibi ücretler sonradan da ödense, hak edilen nitelikte ve miktarı bilinen bir kazanç olduğundan, ilişkin olduğu aylara maledilerek prim kesilmelidir. Zaten bu husus 80 inci maddede açıkça yer almıştır.  

    Uygulamada, ikale sözleşmesine istinaden yapılan ödeme, kıdem ve ihbar tazminatlarının artırılmış tutarları ile sınırlı tutulmaktadır. Her iki tazminatın da prime tabi tutulmayacağı maddede açıkça yer aldığı değerlendirilirse, aksine yapılan yorumların maddenin ruhuna ve ödemenin niteliğine aykırı olacağı değerlendirilmektedir.

    Bu bakımdan, ikale sözleşmesi kapsamında sigortalılara ödenmesi kararlaştırılan tazminat niteliğindeki ödemelerin sigorta primlerinin hesabında dikkate alınmaması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

    Hadi EYCE

    SGK Uzmanı

     

     

    Bu Makaleyi arkadaşıma göndereyim


    Kötü Makaleyi Değerlendirin:
    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
    Çok İyi
    Bu Makalenin yazıcınızdan çıktısını alabilirsiniz. Tıklamanız yeterli.Yazdır


    Bu makale siteye eklendiği 13-12-2019 tarihinden beri 1625 kez okunmuştur.

    Bu İçeriği paylaşın

    Share |


    06 Haziran 2020, Cumartesi
    Bir önceki iş günü 15:30 da açıklanan
    Para BirimiDöviz AlışDöviz SatışEfektif AlışEfektif Satış
    USD6.75736.76956.75266.7796
    EUR7.66447.67827.65917.6897
    GBP8.53188.57628.52588.5891

    > AYLIK DÖVİZ KURLARI TABLOSU
    Site İstatistikleri
       Online : 51    
       Bugün : 2.073    
       Bu Ay : 57.306    
       Bu Yıl : 1.683.132    
       Toplam : 21.915.532    
    Tüm Hakları Saklıdır 2013 GÜLBENK MÜŞAVİRLİK - Adres: Mustafa Kemal Mah. 2155. Sk. Nep Office 4 K:2 D: 9-10 Çankaya ANKARA Tel : 0(312) 223-6314 Faks : 0(312) 223-5985
    Sitemizde yayınlanan yazılar aktif link vermek kaydı ile yayınlanabilir.
    free stats