Pratik Bilgiler
  • 2015 Yılı İşkur İdari Para Cezaları
  • İş Sağlığı ve Güvenliği Yasasındaki Yükümlülükleriniz ve Tahakkuk Edecek Cezalar İçin Tıklayınız
  • 2015 SGK İdari Para Cezaları
  • 2016 Yılı İş Kanunu İdari Para Cezaları
  • 2017 İş Kanunu İdari Para Cezaları
  • 2017 SGK İdari Para Cezaları
  • 2018 SGK İdari Para Cezaları
  • Amortisman Sınırı
  • Arızi Kazançlara İlişkin İstisna
  • Asgari Geçim İndirimi
  • Asgari Ücret Maliyeti
  • Asgari Ücret Tutarları
  • Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri
  • Bilanço Esasında Defter Tutma
  • Damga Vergisine Tabi Kağıtlar
  • Dava Açma Süreleri
  • Değer Artış Kazançları İstisnası
  • Dernek Kanunda Uygulanan Cezalar
  • Emlak Vergisi Değeri Yıllık Artış
  • Emlak Vergisi Oranları
  • Emzirme ve Cenaze Ödeneği
  • Engelli İndirimi Tutarları
  • Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma
  • Fatura Kullanma Mecburiyeti
  • Gecikme Zammı Oranları
  • Geçici Vergi Oranları
  • Gelir Vergisi Tarifesi
  • Genel Bildirim ve Süreler
  • İhbar Önel Süreleri
  • İşsizlik Sigortası Primleri
  • Kapıcı Özet Maaş Hesabı
  • Kıdem Tazminatı Tavanı
  • Kira Stopaj Oranı
  • Mesken Kira Gelirlerinde İstisna Tutarı
  • Motorlu Taşıtlar Vergisi Tarifeleri
  • Ödeme Emrine İtiraz
  • Özel Sağlık ve Emeklilik Katkı Payı
  • Reeskont ve Avans Uygulanan Faizi Oranları
  • SGK Eksik Gün Nedenleri
  • SGK İstisna Yemek, Çocuk, Aile Yardımı
  • SGK İşten Çıkış Kodları
  • SGK Primine Tabi Olan ve Olmayan Kazançlar
  • SGK Taban ve Tavan Ücretleri
  • Tahakkuktan Vazgeçme Sınırı
  • Tecil Faiz Oranları
  • Ücretlerde Damga Vergisi
  • Veraset ve İntikal Vergisi Oranları
  • Vergiden Müstesna Yemek Bedeli
  • VUK da Kanuni ve İdari Süreler
  • VUK Uygulanan Had ve Miktarlar
  • Yazar Kasa Fiş Kesme Sınırı
  • Yeniden Değerleme Oranları
  • Yıllar İtibariyle Asgari Ücretler
  • Yıllık Ücretli İzin Süreleri
  • Yurt Dışına Çıkış Yasağı
  • Yurt İçi Gündelikler
  • Yurtdışı Gündelikler

  • GENEL SAĞLIK SİGORTASINDA KISMİ SÜRELİ /ÇAĞRI ÜZERİNE ÇALIŞANLAR VE YAŞANAN SORUNLAR

    Sağlık hakkı, evrensel bir insan hakkı olduğundan sosyal politikaların en kapsamlı uygulaması olmuştur. Sosyal hukuk devletini benimsemiş bütün ülkelerde, bireylerin sağlık hakkı, öncelikli hedefler arasında yer almıştır.

    Türkiye, gelişmekte olan bir ülke olmakla birlikte Anayasa’da sağlık hakkı özel olarak düzenlenmiş, “Herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu” na yer verilmiştir.

    Türkiye’de sağlık politikalarının yürütümünde dağınık, yetersiz ve kalitesiz bir görüntü yaşanmıştır. Sunulan sağlık hizmetleri arasında norm ve standart birliğinin olmaması, sağlık hizmetlerini kalite ve nitelik yönünden tartışılır bir duruma getirmiştir.

    Bu çalışmada, genel sağlık sigortası uygulamasının kısmi süreli / çağrı üzerine çalışanlar üzerinde oluşturduğu sorunlara kapsamlı olarak yer verilmiştir.

    Kısmi Süreli /Çağrı Üzerine Çalışanlar ve Yaşanan Sorunlar  

    A) Sağlık Alanında Yaşanan Sorunlar

    Genel sağlık sigortası, esnek çalışma biçimlerini de göz ardı etmiş ve ay içerisinde çalışılmayan sürelere ilişkin prim ödenmesini öngörmüştür. Aldığı ücretle, geçim zorluğu yaşayan işçilerin çalışmadıkları günlere ilişkin genel sağlık sigortası prim ödenmesinin istenmesi, sistemin de temel felsefesine ters düşmüştür.

    Bu uygulama ile işçilerin 506 sayılı Kanun dönemindeki sağlık hizmeti ile ilgili koşullarına ve kazanımlarına son verilmiş, kısmi süreli çalışanların ay içerisindeki çalışmadıkları günlerine ilişkin  genel  sağlık  sigortası  primi  ödemesi  veya  gelir  testine  başvurması öngörülmüştür.  Bu yönde yapılan değişiklikle ay içerisinde daha az süre çalışan işçilere ek yük getirilmiştir. Esnek çalışma biçimleri dikkate alındığında, işçilerin emekli olma koşullarının ağırlaştırılması yanında, sağlık hizmetlerine erişimin böylesine zorlaştırılması, sosyal güvenliğe olan güveni sarsmıştır.

    Genel Sağlık Sigortası temel kural olarak 67’inci maddenin ( a)  bendi gereğince, sigortalılardan geriye doğru bir yıl içerisinde 30 gün koşulu aranmaktadır. Genel  kuralın bu şekilde benimsenmesine rağmen, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 88’ inci maddesinin 4’üncü fıkrasına göre  4857 sayılı Kanununun 13 ve 14’üncü maddelerine göre kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile bu Kanununa göre ev hizmetlerinde ay içerisinde 30 günden az çalışan sigortalılar için eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerinin 30 güne tamamlanması zorunluluğu getirilmiştir.

    Kısmi süreli çalışanların ay içerisindeki eksik günlerinin genel sağlık sigortası primini yatırmayanların borçlu gözükmesi ve borç nedeniyle sağlık hizmeti alamamaları, 5510 sayılı Kanunun genel kuralına aykırılık teşkil etmiştir.

    67’inci maddenin(a) bendine göre ay içerisinde çalışılmayan günlerin genel sağlık sigortası ödeme yükümlülüğü aranmazken, 88’inci maddesinde, kısmi süreli çalışanların ay içerisinde çalışılmayan günlerinin genel sağlık sigortası primlerinin ödenmesi zorunludur denilmesi, kısmi süreli çalışanları mağdur eden bir uygulamaya dönüşmüştür. Bu bakımdan, 88’inci madde değiştirilerek kısmi süreli çalışanları cezalandıran bu uygulamaya son verilmelidir.

    Yapılması gereken, 67’inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılan ve kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile ev hizmetlerinden ay içerisinde 30 günden az çalışanlar sağlık hizmeti aldıklarında geriye doğru bir yıl içinde 30 günlük zorunlu sigortalılıkları varsa, ay içerisinde çalışılmayan günlerin genel sağlık sigortası primi alınmamalıdır. İkinci seçenek olarak, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu dönemindeki gibi, sağlık kuruluşlarına başvurulduğunda bir yıl içinde 90 gün prim ödemesinin olması, yeterli görülmeli ve eksik gün aranmasından vazgeçilmelidir.

     

    B) Kısmi Süreli / Çağrı Üzerine Çalışma Esasları ve SGK’ya Bildirimleri

    4857 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi ile kısmi süreli çalışmalar ve kısmi süreli iş sözleşmelerine ilişkin hükümler düzenlenmiştir. Kanunun 63’üncü maddesinde çalışma süresi haftada  en çok 45 saat ve bu süre emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar olan süre (45x2/3=30 saat) olarak değerlendirilmiştir. Ay içerisinde sosyal güvenlik primi hesaplanırken, günlük çalışma 7,5 saat dikkate alınmakta, ay içerisinde çalışılan toplam saat 7,5 saate bölünerek, ay içerisinde çalışılan gün sayısı belirlenmektedir.

    4857 sayılı Kanunun 14’üncü maddesinde çağrı üzerine çalışma ve iş sözleşmeleri düzenlenmiştir. Çağrı üzerine çalışmada üstlendiği iş ile ilgili olarak kendisini ihtiyaç duyulması halinde çağrılmaktadır. Haftalık çalışma süresi 20 saat kararlaştırılmış sayılmakta belirlenen sürede işçi çalıştırılsın veya çalıştırılmasın ücrete hak kazanmaktadır.

    Kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışmalar nedeniyle bu çalışmaların işverence bildirimi Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılmaktadır.  İşverenlerce ay içinde 30 günden az çalıştırdıkları sigortalıları aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenirken, 4857 sayılı Kanunun 13 ve 14’üncü maddelerine ilişkin bildirimler aşağıdaki seçeneklere göre yapılmaktadır.

    06-Kısmi istihdam sigortalık kodu

    07-Puantaj kayıtları (tam süreli çalışmadır),

    17-Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışıma.

    Kısmi süreli çalışanların sayısı incelendiğinde, karşımıza ilginç sonuçlar çıkmıştır. 2014 yılı Ağustos ayı itibari ile 4/a kapsamında (işçi statüsünde) toplam sigortalı sayısı, 13.900.354’dür. Bunlardan; kısmi istihdama tabi çalışan 842.262 kişi 06 kodu ile, 1.834.659 kişi 07 puantaj kayıtları ile, ev hizmetlerinde 30 günden az çalışan 14.354 kişi 17 kodu ile SGK’na bildirimleri yapılmıştır.

    Uygulamaya bakıldığında; 06,07 ve 17 kod ile SGK’na bildirimleri yapılan kısmi süreli işçilerin genel sağlık sigortası prim ödeme koşullarında farklılık bulunmaktadır.06 kodu ile bildirimleri yapılan kısmi süreli işçilerin ay içerisinde eksik kalan günlerinin genel sağlık sigortası primi ödenmesi mecburiyeti varken, 07 puantaj kayıtlarıyla bildirim yapılması durumunda ay içerisinde eksik gün aranmamaktadır. 07 kodu ile bildirimlerde günün belli saatlerinde çalışma olsa da, uygulamada bu şekildeki çalışmalar 30 gün ile tanımlandığından, bu kapsamda çalışan 1.384.659 sigortalının genel sağlık prim borcu oluşmamıştır. Aynı  uygulama, 06 kodu ile bildirimleri yapılan 842.262 kısmi süreli çalışan sigortalılar için ise, ay içerisinde çalışılmayan günlerin genel sağlık sigortası prim borcu oluşmuştur.

    Kısmi süreli çalışanların 06 veya 07 kodu bildirimlerinde tek bir kriter belirlenmeli, uygulama birlikteliği sağlanmalıdır. Çalışanlar arasında ayrımın olmaması için 5510 sayılı Kanunun 88’inci maddesinde de değişiklik yapılmalı, genel sağlık sigortası priminin 30 güne tamamlanması zorunluluğu kaldırılmalıdır.

    c) Kısmi Süreli Çalışanların Eksik Günlerinin Borçlanılmasındaki Kriterler

    Kısmi süreli çalışanlar 30 günden az çalıştıkları günlerini tüm sigorta kollarını borçlandığında, emeklilik günlerine ilave edilmektedir. Bu şekilde yapılan borçlanmalar, 4/a kapsamında değerlendirilmekte ve emeklilikte aranan prim ödeme gün koşulunun tamamlanmasına katkı yapmaktadır. Bu sürelere ait borçlanma yapıldığında, 2015 yılı birinci altı ayda bir günlük ödeyecekleri tutar 40,50TL x % 32 = 12,81 TL ‘dir.

    Gelir testine gitmeden eksik günlerin borçlanması yapılması halinde ise, emeklilik primleri ile birlikte genel sağlık sigortası primlerinin de ödenme zorunluluğu bulunmaktadır.

    Borçlanmayı tercih etmeyenlerden ise, ay içerisinde çalışılmayan günlerin genel sağlık sigortası primlerinin ne şekilde ödeneceğine ilişkin kararın verilebilmesi için gelir testine başvurma koşulu aranmaktadır. 1 Ocak 2015 itibari ile ailede kişi başına düşen gelir asgari ücretin 3’te birinden az ise devlet tarafından ödenecek aylık prim tutarı 48,06 TL, asgari ücretin iki katına kadar geliri olanların genel sağlık sigortası primi 144,18 TL, asgari ücretin iki katından fazla geliri olanların genel  sağlık sigortası primi 288,36 TL olarak genel sağlık sigortalısı tarafından ödenmektedir.

    Namık TAN

    TÜRK-İŞ Araştırma Md.Yrd.

     

    Bu Makaleyi arkadaşıma göndereyim


    Kötü Makaleyi Değerlendirin:
    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
    Çok İyi
    Bu Makalenin yazıcınızdan çıktısını alabilirsiniz. Tıklamanız yeterli.Yazdır


    Bu makale siteye eklendiği 09-07-2015 tarihinden beri 5040 kez okunmuştur.

    Bu İçeriği paylaşın

    Share |


    24 Eylül 2018, Pazartesi
    Bir önceki iş günü 15:30 da açıklanan
    Para BirimiDöviz AlışDöviz SatışEfektif AlışEfektif Satış
    USD6.26716.27846.26276.2878
    EUR7.37947.39277.37427.4038
    GBP8.26108.30408.25528.3165

    > AYLIK DÖVİZ KURLARI TABLOSU <
    Site İstatistikleri
       Online : 57    
       Bugün : 613    
       Bu Ay : 323.876    
       Bu Yıl : 3.643.438    
       Toplam : 14.050.198    
    Tüm Hakları Saklıdır 2013 GÜLBENK MÜŞAVİRLİK - Adres: Mustafa Kemal Mah. 2155. Sk. Nep Office 4 K:2 D: 9-10 Çankaya ANKARA Tel : 0(312) 223-6314 Faks : 0(312) 223-5985
    Sitemizde yayınlanan yazılar aktif link vermek kaydı ile yayınlanabilir.
    free stats