Pratik Bilgiler
  • 2024 İş Kanunu İdari Para Cezaları
  • 2024 SGK İdari Para Cezaları
  • Amortisman Sınırı
  • Arızi Kazançlara İlişkin İstisna
  • Asgari Geçim İndirimi
  • Asgari Ücret Maliyeti
  • Asgari Ücret Tutarları
  • Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri
  • Bilanço Esasında Defter Tutma
  • Damga Vergisine Tabi Kağıtlar-DV Oranları
  • Dava Açma Süreleri
  • Değer Artış Kazançları İstisnası
  • Dernek Kanunda Uygulanan Cezalar
  • Emlak Vergisi Değeri Yıllık Artış
  • Emlak Vergisi Oranları
  • Emzirme ve Cenaze Ödeneği
  • Engelli İndirimi Tutarları
  • Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma
  • Fatura Kullanma Mecburiyeti
  • Gecikme Zammı Oranları
  • Geçici Vergi Oranları
  • Gelir Vergisi Tarifesi
  • Genel Bildirim ve Süreler
  • İhbar Önel Süreleri
  • İŞ KANUNU İLE İLGİLİ TÜM YÖNETMELİKLER
  • İşsizlik Sigortası Primleri
  • Kapıcı Özet Maaş Hesabı
  • Kıdem Tazminatı Tavanı
  • Kira Stopaj Oranı
  • Mesken Kira Gelirlerinde İstisna Tutarı
  • Ödeme Emrine İtiraz
  • Özel Sağlık ve Emeklilik Katkı Payı
  • Reeskont ve Avans Uygulanan Faizi Oranları
  • SGK Eksik Gün Nedenleri
  • SGK İstisna Yemek, Çocuk, Aile Yardımı
  • SGK İşten Çıkış Kodları
  • SGK Primine Tabi Olan ve Olmayan Kazançlar
  • SGK Taban ve Tavan Ücretleri
  • Tahakkuktan Vazgeçme Sınırı
  • Tecil Faiz Oranları
  • Ücretlerde Damga Vergisi
  • Veraset ve İntikal Vergisi Oranları
  • Vergiden Müstesna Yemek Bedeli
  • VUK da Kanuni ve İdari Süreler
  • Yeniden Değerleme Oranları
  • Yıllar İtibariyle Asgari Ücretler
  • Yıllık Ücretli İzin Süreleri
  • Yurt Dışına Çıkış Yasağı
  • Yurt İçi Gündelikler
  • Yurtdışı Gündelikler

  • BÜLTENİMİZE ABONE OLUN


    Aydınlatma Metnini okudum, e-posta adresimin bülten aboneliği kapsamında 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca işlenmesini ve e-posta almayı kabul ediyorum.

    HİZMET TESPİTİ VE ALACAK DAVALARI SONUCUNDA İŞVERENLER NE YAPMALI?

    İşyerlerinde gerek sigortasız olarak çalıştırıldıklarını, gerekse ücretlerinin SGK’ya eksik bildirildiğini iddia ederek bazı kimselerin işverenleri aleyhine dava açtıkları bilinmektedir.

    Hizmet tespiti hususunda işverenler aleyhine açılan davalar sonucunda mahkemelerce verilen kararlar Devredilen Sosyal Sigortalar Kurumunca uygulanmakta iken, 1990’lı yıllarda Kurumun yayınladığı 16-75 sayılı genelgeyle, bu tür yargı kararlarının işleme konulabilmesi için davada işverenin yanı sıra Kurumun da taraf tutulmuş olması koşulu aranmaya başlanmıştır. Dolayısıyla Kurumun taraf olmadığı, yani sadece işverenin aleyhine açılmış olan davaların neticesinde verilen söz konusu kararların uygulanmaması yoluna gidilmiştir.

    10.09.2014 tarihinde 5521 sayılı Mülga İş Mahkemeleri Kanunu 7. Maddesine 6552 sayılı Kanun ile eklenen son fıkra ile Sosyal Güvenlik Kurumu’nun hizmet tespiti davalarındaki konumu yeniden düzenlenmiştir. Bu yeni düzenleme ile hizmet tespiti davalarının Kuruma davanın re’sen ihbarı ve Kurumun da fer’i müdahil olarak davaya katılması sistemi getirilmiştir. Düzenlemeye göre Kurum fer’i müdahil olmasına rağmen, katıldığı taraf başvurmasa dâhi kanun yoluna başvurabilir. Ayrıca karar kesinleştiğinde de uygulamak zorundadır.

    25 Ekim 2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 4/2. Maddede “Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. İhbar üzerine davaya davalı yanında ferî müdahil olarak katılan Kurum, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabilir. Kurum, yargılama sonucu verilecek kararı kesinleştikten sonra uygulamakla yükümlüdür.” Düzenlemesi ile aynı uygulama devam ettirilmiştir.

    Esasen sigortasız olarak çalıştırılanların, gerekli işlem yapılmak üzere 5510 sayılı Yasanın 86 ncı maddesi uyarınca öncelikle Kuruma başvurmaları mümkündür. Bu başvuru üzerine, Kurumun denetim elemanlarınca;

    -İşçinin işyerinde çalışmaya devam ediyor olması durumunda;

    SGK denetim elemanlarınca işyerlerine gidilerek “Fiili” denetim yapılmakta, denetim sonucunda şikayette bulunan şahsın işyerinde çalıştığının görülmesi halinde, tespitin yapıldığı tarihten geriye yönelik en fazla bir yıllık hizmet süresi dikkate alınmaktadır. İddia edilen çalışma süresi bir yıldan fazla ise,  bir yılı aşan hizmetin dikkate alınabilmesi için denetim elemanınca istenilecek işyeri kayıtlarından hizmetlerin tespiti yoluna gidilecektir. İşyerine ait defter ve belgelerin incelenmesi sonucunda, ilgili şahsın çalıştığının saptanması durumunda hizmetin tamamının değerlendirilmesi gerekmektedir. İşyeri kayıtlarından ücret tespiti yapılamadığı takdirde ise bu kez şikayetçi işçinin iş mahkemesi nezdinde hizmet tespit davası açması gerekecektir.

    -Şikayetçinin işyerinden ayrılmış veya yapılacak fiili tespit sonucunda işyerinde çalışmasının tespit edilememiş olması halinde,

    Bu takdirde Kurumca herhangi bir işlem yapılamadığından, 5510 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca hizmetin geçtiği yılın sonundan başlanarak beş yıllık hak düşürücü sürede iş mahkemesi nezdinde işveren aleyhine hizmet tespit davası açılması gerekmektedir.

    Gerek denetim elemanlarınca yapılan tespitler sonucunda, gerekse yargı mercilerince verilen kararlarda ilgili şahsın işyerinde çalıştığına karar verilmesi halinde, Kurumca işverenden prim belgelerinin bir ay içinde verilmesi istenilmekte, verilmezse bu kez sözü geçen belgeler Kurum Ünitesince re’sen düzenlenerek hesaplanan prim ve gecikme zammı tutarları, idari para cezaları ile birlikte ödenmek üzere ayrı ayrı tebligatlarla işverenlere tebliğ olunmaktadır.

    İlgili şahsın hizmetlerinin geriye yönelik 10 yıllık süreden fazla olması halinde, 10 yıldan eski döneme ilişkin prim borçları için işverence zaman aşımı def’inde bulunulsa bile, aynı Kanunun 93 üncü maddesindeki hüküm nedeniyle bu tür itirazlar Kurumca dikkate alınmamakta ve prim borcunun tamamının ödenmesi istenilmektedir. İşverenlerin, bu hususu gözden uzak tutmamalarında yarar görülmektedir. (Tebliğ olunan borçların ödenmesi beklenilmeden ilgili şahsın hizmetleri sigortalılık süresinden sayılmaktadır)

    Diğer taraftan, bu uygulamanın yanı sıra, hem hizmetin 01.10.2008 tarihinden sonraki dönem içinde kalan 10 yıllık süredeki her bir ay için aylık asgari ücretin ikişer katı tutarında idari para cezası uygulanmakta, hem de prim teşviklerinden yasaklama gündeme gelmektedir.

    Görüldüğü gibi, sigortasız işçi çalıştırılmasının işverene yönelik mali yükü oldukça fazla olmaktadır.

     Sadece işçi alacağı açısından işveren aleyhine açılan davalara gelince;

      Alacak davasına konu olan dönemlerde sigortalı bildirimi yoksa:

    Kurumun uygulamasına göre, yargı kararlarında, alacak davasına konu olan dönemlerde sigortalılık bildiriminin bulunmadığının anlaşılması halinde, mahkemece karar verilen alacak tutarları için her hangi bir işlem yapılmamakta, başka bir ifade ile davacı kişinin  ihtilaflı dönemde sigortalılık  bildirimi yoksa, işverenlerden muhtasar aylık prim ve hizmet beyannamesi istenilmediği gibi, bu belgeler Kurum ünitelerince re’sen de düzenlenmemektedir. 

    Bununla birlikte, mahkeme kararlarında her ne kadar alacak davasına konu olan dönemlerde sigortalılık bildirimi bulunmasa da, ilgili dönemler için karar verilen alacak tutarları alacak davasına konu olan kişiler arasında bir çalışma ilişkisi olabileceğine karine oluşturduğundan, sigortalılık süresinin mevcut olup olmadığının tespiti amacıyla durum, gerekli inceleme yapılmak üzere Kurumun denetim elemanlarına intikal ettirilerek sonucuna göre işlem yapılmaktadır.

    Alacak davasına konu olan dönemlerde hizmet bildirimi varsa: sigortalıların açtıkları ücret tespit davaları sonucunda mahkemelerce verilen kararlarda belirtilen ücret ve ücret dışı alacaklar dikkate alınmaktadır. Bilindiği gibi, alacak davasına konu olan dönemlere ilişkin kazançların ücret olması halinde, ücret tutarları ilgili aylara mal edilerek prim belgesi düzenlenmektedir. Ücretin dönemi belli değilse, genellikle bu tür davalarda bilirkişilerce düzenlenen raporlara göre hüküm verildiğinden, bilirkişi raporunda belirtilen ücret tutarlarına itibar edilmesi mümkün bulunmaktadır. Söz konusu ücret alacaklarının bu yoldan temin edilememesi halinde ise, zorunlu olarak alacak davasına konu olan dönemde hizmetin  bildirildiği son ayın kazancına mal  edilerek işlem yapılmaktadır.

    Alacak davasına konu olan dönemlere ilişkin kazançların ücret dışı olması halinde, 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, toplu iş sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri ya da yargı mercilerince verilen kararlara istinaden sonradan ödenen ücret dışındaki ödemeler, hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda, prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına eklenerek prime tabi tutulmalıdır.  

    Mahkeme kararındaki ücret ve ücret dışı ödemelerin miktarları ayrıştırılamıyorsa, bu kezyinemahkemeden ücret ve ücret dışı ödemelerin ayrı ayrı miktarları ve hangi aylara ait olduğu hususunda bilgi istenilmesi, temin olunamaması halinde, ücret ve ücret dışı ödemelerin toplamı, alacak davasına konu olan dönemde prime esas kazanç bildirimi yapılan en son ayın kazancına mal edilmek zorunda kalınacaktır.

    Yukarıda da belirtildiği gibi, sigortasız işçi çalıştırılması işverenler açısından oldukça sorunlar yaratmaktadır. Öte yandan, sigortasız olarak çalıştırılanların iş kazası geçirmeleri durumunda işverenlere ağır yaptırımlara yol açtığından, işe alınan işçilerin işe girişleri yapılmadan işe başlatılmamaları büyük önem arz etmektedir.

     

    Hadi EYCE

    SGK Uzmanı

     

    Bu Makaleyi arkadaşıma göndereyim


    Kötü Makaleyi Değerlendirin:
    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
    Çok İyi
    Bu Makalenin yazıcınızdan çıktısını alabilirsiniz. Tıklamanız yeterli.Yazdır


    Bu makale siteye eklendiği 19-04-2022 tarihinden beri 3471 kez okunmuştur.

    Bu İçeriği paylaşın



    15 Haziran 2024, Cumartesi
    2024-06-15 günü 15:30 da açıklanan
    Para BirimiDöviz AlışDöviz SatışEfektif AlışEfektif Satış
    USD32.457932.516432.435232.5652
    EUR34.731934.794434.707534.8466
    GBP41.207341.422141.178541.4843

    > AYLIK DÖVİZ KURLARI TABLOSU
    Site İstatistikleri
       Online : 6    
       Bugün : 11.352    
       Bu Ay : 189.600    
       Bu Yıl : 2.125.287    
       Toplam : 36.943.348    
    Tüm Hakları Saklıdır 2013 GÜLBENK MÜŞAVİRLİK - Adres: Mustafa Kemal Mah. 2155. Sk. Nep Office 4 K:2 D: 9-10 Çankaya ANKARA Tel : 0(312) 223-6314 Faks : 0(312) 223-5985
    Sitemizde yayınlanan yazılar aktif link vermek kaydı ile yayınlanabilir.
    free stats